Wat te doen met doorgeschoten prei?

In het kort

• Doorgeschoten prei is vaak nog deels eetbaar.
• Haal de harde bloemstengel en de taaie buitenste lagen weg.
• Te vezelig? Kook hem mee voor soep of bouillon.
• Ben je er vroeg bij, breek de bloemstengel weg en oogst snel.
• Je kunt de plant laten bloeien voor eigen zaad.

Wat betekent doorgeschoten prei?

Doorschieten betekent dat de plant overschakelt van bladgroei naar bloei. In plaats van energie te steken in het maken van eetbare schachten, steekt de prei zijn kracht in een bloemstengel. Dat is voor de plant logisch, want bloeien betekent zaad maken en zich voortplanten. Voor jou als tuinier is het minder gunstig: de prei wordt vaak hard, vezelig en minder smakelijk.

Waarom schiet prei door?

Prei schiet vooral door door wisselend weer of stress. De meest voorkomende oorzaken zijn:

• Kou gevolgd door warmte: maken jonge plantjes een koude periode mee, bijvoorbeeld in een koud voorjaar, dan “denken” ze dat de winter voorbij is. Wordt het daarna warm, dan gaat de prei bloeien.
• Te vroeg zaaien: vroeg gezaaide prei loopt meer risico, zeker als je geen ras kiest dat daarvoor geschikt is.
• Te weinig water of voeding: stress door droogte of voedselgebrek kan doorschieten uitlokken.

Kun je doorgeschoten prei nog eten?

Ja, doorgeschoten prei is nog eetbaar, maar niet altijd op dezelfde manier als normale prei. De witte schacht kan namelijk taai en vezelig worden, vooral rondom de bloemstengel. Het loof wordt ook stugger. Toch kun je vaak nog delen gebruiken:

• De buitenste lagen verwijderen: Snijd de prei open en haal de harde stukken weg. Het binnenste deel kan nog verrassend mals en bruikbaar zijn.
• Gebruik in soepen of bouillon: Als de prei niet lekker meer is om zo te eten, geeft hij nog steeds veel smaak. Je kunt de stukken meekoken en later zeven om een rijke bouillon te krijgen.
• Klein snijden en bakken: Sommige doorgeschoten preien zijn nog goed genoeg om in kleine stukjes te snijden en mee te bakken in roerbakgerechten of stoofschotels.

Ben je er vroeg bij? Knip of breek de bloemstengel dan zo snel mogelijk weg en oogst de prei binnen korte tijd. Snijd hem open en kijk naar de binnenkant: is die nog zacht en niet te vezelig, dan kun je hem gewoon eten. Hoe dikker en houtiger de bloemstengel wordt, hoe minder er bruikbaar is.

Het is dus zeker niet zo dat je doorgeschoten prei meteen moet weggooien.

Lees ook: Wat is het verschil tussen zomerprei en winterprei?

Zaad winnen van doorgeschoten prei

Een voordeel van doorgeschoten prei is dat je de bloemen kunt laten staan om zaad te winnen. Prei bloeit met prachtige, ronde schermen vol kleine bloemetjes die later zaden vormen. Door een paar planten door te laten bloeien, kun je in de nazomer of herfst zaad verzamelen en het jaar erop opnieuw zaaien.

Hoe voorkom je dat prei doorschiet?

Hoewel doorgeschoten prei soms nog bruikbaar is, wil je het natuurlijk liever voorkomen. Enkele tips:

• Zaai of plant op het juiste moment: Te vroeg of te laat planten kan leiden tot stress en sneller doorschieten.
• Kies geschikte rassen: Er bestaan preirassen die beter bestand zijn tegen doorschieten.
• Zorg voor stabiele groei: Prei houdt van vochtige, voedzame grond. Droogte of voedingstekorten kunnen de plant aanzetten tot bloei.
• Oogst op tijd: Laat de prei niet te lang in de grond staan, want oudere planten hebben meer kans om door te schieten.
• Let op zomer- of winterprei: vroege prei, zoals zomerprei, is gevoeliger voor doorschieten dan winterprei.
• Bescherm jonge planten bij kou: dek jonge preiplanten af met vliesdoek als het voorjaar koud is.

Veelgestelde vragen

Lees ook: Prei kweken voor beginners