Brug of tunnel: zo steekt je tuinspoorbaan een pad over
In bijna elke tuin komt het moment dat de tuinspoorbaan een pad moet oversteken. Bij ons gebeurt dat zelfs meerdere keren: het spoor loopt dwars door de moestuinbakken, en tussen die bakken liggen looppaden. Over of onder die paden moet de trein dus heen. In dit artikel zetten we de mogelijkheden op een rij.
Waar moet je op letten?
- Hoogte van het spoor: ligt het spoor op de grond, of bovenop een verhoogde bak? Dat bepaalt welke oplossing past.
- Lopen en werken: je moet nog steeds makkelijk door het pad kunnen, ook met een kruiwagen of een gieter.
- Hellingen: treinen in G-schaal houden niet van steile stukken. Houd een helling liefst onder de 2 à 3 procent: dat is 2 tot 3 cm stijgen per meter.
- Water: regenwater moet weg kunnen, zeker in een tunnel of een verdiept stuk.
- Bereikbaarheid: als een trein ontspoort, wil je er makkelijk bij kunnen.
Optie 1: een vaste brug
Ligt het spoor bovenop verhoogde bakken, dan is een brug van bak naar bak de meest logische oplossing. Het spoor blijft op dezelfde hoogte, dus er is geen helling nodig. En een brug ziet er op schaal ook gewoon mooi uit.
- Voordelen: geen hellingen, droog en goed bereikbaar. Een brug wordt vaak het mooiste plekje van de baan.
- Nadelen: een brug op bakhoogte zit in de weg als je door het pad wilt lopen. Je moet eroverheen stappen of eronderdoor bukken.
- Materiaal: er zijn kant-en-klare bruggen voor G-schaal te koop. Wie handig is, maakt er zelf een van hout, aluminium of staal. Zorg dat de brug stevig vastzit en niet doorbuigt.
Optie 2: een uitneembare of klapbrug
Een slimme tussenoplossing is een brugdeel dat je weg kunt halen of omhoog kunt klappen. Als de trein rijdt, ligt de brug erin. Wil je door het pad, dan haal je hem weg. Op veel tuinbanen zie je dit bij een pad of deur die vrij moet blijven.
- Voordelen: het pad blijft vrij als je in de tuin werkt, en het spoor blijft op dezelfde hoogte.
- Nadelen: de aansluiting van de rails moet precies kloppen, anders ontspoort de trein. Zorg ook dat de trein niet het gat in kan rijden als de brug open staat, bijvoorbeeld met een stootblok of een eenvoudige beveiliging.
Optie 3: een tunnel onder het pad door
Ligt het spoor op of vlak bij de grond, dan kan het ook onder het pad door. Het pad blijft dan helemaal vrij om over te lopen.
- Voordelen: niets in de weg, en een tunnel is spannend voor kinderen om de trein in en uit te zien rijden.
- Nadelen: ligt het spoor hoog, dan heb je lange hellingen nodig om onder het pad te komen. Tussen twee verhoogde bakken is daar vaak geen ruimte voor.
- Water: een tunnel ligt lager dan de omgeving en loopt snel vol. Zorg voor een afvoer, bijvoorbeeld met grind en een drainagebuis.
- Ruimte: maak de tunnel ruim genoeg voor je grootste loc en wagons, met extra speling in een bocht. Zorg dat je erbij kunt, bijvoorbeeld met een afneembare tegel of rooster als dak.
Optie 4: een overweg in het pad
De eenvoudigste oplossing: het spoor ligt gelijk met het pad, zoals een echte overweg. Je loopt er gewoon overheen. Dat werkt alleen als het spoor op grondhoogte ligt en de rails mooi vlak in het pad liggen, zodat je er niet over struikelt.
De opties op een rij
| Pad vrij | Helling nodig | Moeilijkheid | |
|---|---|---|---|
| Vaste brug | nee | nee | eenvoudig |
| Uitneembare of klapbrug | ja, als hij open is | nee | gemiddeld |
| Tunnel | ja | vaak wel | lastig |
| Overweg | ja | nee | eenvoudig, alleen op grondhoogte |
Wat wij gaan doen
Bij ons loopt het spoor door de verhoogde bakken, en tussen de bakken liggen de looppaden. We twijfelen nog tussen een brug en een tunnel onder het pad door. Een brug houdt het spoor op hoogte, maar zit in de weg als we tussen de bakken willen werken. Een tunnel houdt het pad vrij, maar vraagt hellingen. Een uitneembaar brugdeel zou een mooie tussenweg kunnen zijn. Op de pagina Ons tuinspoorproject houden we bij wat het wordt.
Ons tuinspoorproject
Wij bouwen een modelspoorbaan in G-schaal door onze eigen moestuin op Urk, en we leggen alles vast: van het eerste idee tot de eerste rit. Op de pagina Ons tuinspoorproject vind je de plattegrond en de route. Dit zijn alle delen van de reeks:
- Onze droom: een G-spoorbaan door de moestuin
- Wat is G-spoor? Uitleg over schaal, rails en besturing
- Voor- en nadelen van G-spoor in de moestuin
- Waarom is G-schaal zo duur?
- Een G-spoorbaan aanleggen in de moestuin
- Tuinspoor op accu, analoog of digitaal: wat kies je?
- Welke planten passen langs een tuinspoorbaan?
- Brug of tunnel: zo steekt je tuinspoorbaan een pad over (je leest het nu)
- Een tuinspoorbaan winterklaar maken
- Tuinspoor met kinderen: samen bouwen en rijden
Veelgestelde vragen
Hoe steil mag een helling voor een tuinspoorbaan zijn?
Houd een helling liefst onder de 2 à 3 procent, dus 2 tot 3 cm stijgen per meter. Steilere stukken kunnen, maar dan trekt een loc minder wagons en kan hij gaan slippen.
Hoe groot moet een tunnel voor G-schaal zijn?
Dat hangt af van je grootste loc en wagons. Meet je hoogste en breedste model en houd extra ruimte aan, zeker in een bocht, waar lange wagons uitzwaaien.
Kun je zelf een brug voor een tuinspoorbaan maken?
Ja, van hout, aluminium of staal. Belangrijk is dat de brug stevig is, niet doorbuigt en dat de rails precies aansluiten op het spoor ernaast.
Wat is een klapbrug bij tuinspoor?
Een brugdeel dat je omhoog klapt of weghaalt, zodat een pad of doorgang vrij blijft als de trein niet rijdt.
2 Antwoorden aan “Brug of tunnel: zo steekt je tuinspoorbaan een pad over”
Reacties zijn gesloten.