Tuinspoor op accu, analoog of digitaal: wat kies je?

Wie een tuinspoorbaan in G-schaal aanlegt, moet al vroeg een keuze maken: hoe krijgt de loc zijn stroom en hoe bestuur je de trein? Er zijn drie gangbare manieren: analoog, digitaal en op accu. Wij twijfelden zelf ook. In dit artikel zetten we de verschillen op een rij en vertellen we waarom wij waarschijnlijk voor accu kiezen.

Analoog rijden: stroom via de rails

Bij analoog rijden zet een rijregelaar spanning op de rails. De loc pakt die stroom op via de wielen. Draai je de regelaar verder open, dan rijdt de trein harder. Draai je de richting om, dan rijdt hij achteruit. Veel startsets werken zo.

• Voordelen: eenvoudig, betaalbaar en direct klaar om te rijden. Je hebt geen extra elektronica in de loc nodig.
• Nadelen: alle locs op hetzelfde stuk spoor reageren tegelijk op de regelaar. Wil je met twee treinen rijden, dan moet je de baan opdelen in stukken die je apart aan en uit zet.
• Buiten: de stroom moet over elke railverbinding heen. Vuil, blad en oxidatie op de rails zorgen voor haperende treinen, dus je moet de rails regelmatig schoonmaken.

Digitaal rijden: elke loc een eigen adres

Ook bij digitaal rijden gaat de stroom via de rails, maar er staat altijd spanning op. Samen met die stroom stuurt een digitale centrale opdrachten mee. In elke loc zit een decoder die alleen luistert naar zijn eigen adres. Zo bestuur je meerdere treinen tegelijk op hetzelfde spoor, elk met een eigen snelheid en richting. In de modelspoorwereld is DCC de bekendste standaard.

• Voordelen: meerdere treinen tegelijk, plus extra functies zoals licht en geluid. Ook wissels kun je digitaal schakelen.
• Nadelen: een centrale en decoders kosten extra, en je moet je er wat meer in verdiepen.
• Buiten: net als bij analoog moet de stroom via de rails, dus schone rails en goede verbindingen blijven belangrijk.

Rijden op accu: de stroom zit in de trein

Bij rijden op accu komt er helemaal geen stroom door de rails. De accu zit in de loc of in een wagon direct achter de loc. Je bestuurt de trein draadloos, met een afstandsbediening of met een app op je telefoon. De rails zijn dan alleen nog een weg waar de trein over rijdt.

• Voordelen: vuile of natte rails zijn geen probleem meer voor de stroom, en je hoeft geen kabels door de tuin te leggen. Een lus waarin de trein keert, een zogenaamde keerlus, geeft geen kortsluiting.
• Nadelen: de accu moet opgeladen worden, en hoe lang je kunt rijden hangt af van de accu en de loc. Niet elke loc heeft ruimte voor een accu en ontvanger, dus soms moet je een loc ombouwen of een extra wagon gebruiken.
• Let op: gebruik altijd de juiste lader bij de accu en laat accu’s niet onbeheerd opladen.

En echte stoom?

Naast elektrisch rijden bestaan er ook locs die op echte stoom rijden, gestookt met gas of spiritus. Dat is een hobby op zich: prachtig om te zien, maar wel meer werk en minder geschikt om kinderen zelf te laten rijden.

De verschillen op een rij

	Analoog	Digitaal	Accu
Stroom via de rails	ja	ja	nee
Meerdere treinen tegelijk	lastig	ja	ja
Schone rails nodig voor de stroom	ja	ja	nee
Kabels door de tuin	ja	ja	nee
Keerlus zonder extra schakeling	nee	nee	ja
Opladen nodig	nee	nee	ja
Kosten om te beginnen	laag	hoger	hoger

Waarom wij waarschijnlijk op accu gaan rijden

Onze baan loopt dwars door de moestuinbakken, langs de stoofperenboom en de schuur in. Er komt een rondje met een aftakking naar de schuur, en dat is in feite een keerlus. Met stroom via de rails zou dat een extra schakeling vragen. Met een accu speelt dat niet.

Daarnaast ligt het spoor tussen de planten, in de aarde en onder vallende bladeren. Rails schoonhouden voor een goede stroomgeleiding is daar extra werk. En met onze kinderen erbij is het fijn dat er geen stroom op de rails staat en er geen kabels door de bakken lopen.

Ons plan is nog niet definitief. Op de pagina Ons tuinspoorproject houden we bij wat we uiteindelijk kiezen.

Welke keuze past bij jou?

• Kies analoog als je eenvoudig en goedkoop wilt beginnen met één trein op een overzichtelijke baan.
• Kies digitaal als je met meerdere treinen tegelijk wilt rijden, en je het leuk vindt om je in de techniek te verdiepen.
• Kies accu als je baan lang is, buiten tussen de planten ligt, of als je een keerlus wilt zonder gedoe met schakelingen.

Wil je eerst meer weten over G-spoor zelf? Lees dan Wat is G-spoor? of Een G-spoorbaan aanleggen in de moestuin.

Veelgestelde vragen

Kun je een analoge loc later ombouwen naar accu?

Vaak wel. Er bestaan ombouwsets met een accu en een ontvanger. Soms past alles in de loc, anders komt de accu in een wagon direct achter de loc.

Hoe lang kan een trein op een accu rijden?

Dat hangt af van de grootte van de accu, de loc en hoe zwaar de trein is. Kijk bij de fabrikant van de accu of ombouwset wat je kunt verwachten.

Kun je accu en railstroom combineren?

Ja, sommige hobbyisten rijden met een accu-loc op een baan die ook stroom geeft. Dan moet de accu-loc wel zo zijn aangesloten dat hij geen stroom van de rails oppakt, of dat juist bewust doet om te laden.

Wat is een keerlus?

Een keerlus is een stuk spoor waarin de trein keert en terugrijdt in de andere richting. Bij stroom via de rails ontstaat daar kortsluiting, en daarom is een speciale schakeling nodig. Bij rijden op accu speelt dat niet.