Waterverfillustratie: handen van de tuinder steken knoflookteentjes in de aarde van een leeg moestuinbed, Lotje en Worm Wim kijken toe

Het teentje dat de winter in ging

Voorleesverhaal

Dit verhaal is bedoeld om voor te lezen aan kinderen van 4 tot 7 jaar, lekker buiten in de moestuin of ’s avonds op de bank. Samen met Lieveheersbeestje Lotje en Worm Wim ontdekken ze waarom je knoflook juist in de herfst plant, en hoe ƩƩn teentje een hele bol wordt. Na het verhaal vind je een paar weetjes en een opdrachtje om samen in de tuin te doen. Tip: laat de kinderen meetellen hoeveel teentjes er in een bol zitten.

Leeftijd4 tot 7 jaarVoorleestijd± 4 minutenSeizoenHerfstPrintbare versieDownload PDF

Het was een grijze dag in de herfst. De meeste groenten waren al geoogst en de bedden in de moestuin waren leeg. Lieveheersbeestje Lotje zat op het hek en keek rond.

Toen kwam de tuinder naar buiten. Hij had een mandje bij zich. Daarin lagen een paar witte bollen.

“Wat gaat de tuinder nou doen?” vroeg Lotje. “Alles is toch al klaar?”

De tuinder ging bij een leeg bed zitten. Hij pakte een witte bol en brak hem open. Krak. De bol viel uit elkaar in allemaal kleine stukjes, als partjes van een mandarijn.

“Dat zijn teentjes,” zei Worm Wim, die zijn kopje uit de grond stak. “Wroet, wroet. Het is knoflook. Elk partje heet een teentje.”

“Een teentje?” giechelde Lotje. “Net als aan je voet?”

“Precies,” zei Wim.

De tuinder maakte met zijn vinger een gaatje in de aarde. Hij stopte er een teentje in, met de punt naar boven en het platte kontje naar beneden. Daarna duwde hij er aarde overheen. Een stukje verder maakte hij weer een gaatje. En nog een. Een hele rij.

“Maar het wordt zo winter!” zei Lotje. “Dan gaat het toch vriezen? Dan gaat dat teentje dood van de kou!”

“Nee hoor,” zei Wim. “Knoflook heeft de kou juist nodig. Let maar op.”

Een paar weken later kwamen er kleine groene puntjes boven de grond. Ze waren dun en stevig, net grassprietjes.

“Ze leven nog!” riep Lotje.

Waterverfillustratie: een rij kleine groene knoflookplantjes steekt boven een laagje sneeuw uit, Lotje gluurt vanaf het hek

Toen werd het winter. Het vroor en er viel sneeuw. De groene puntjes stonden stil in de kou. Ze groeiden bijna niet. Maar ze gingen ook niet dood.

“Ze staan gewoon te wachten,” zei Lotje verbaasd.

“Ze moeten de kou voelen,” zei Wim vanuit de grond. “Pas als ze lang genoeg in de kou hebben gestaan, weet het teentje wat het moet doen. Zonder kou wordt het ƩƩn ronde bol zonder partjes. MĆ©t kou splitst het zich in allemaal nieuwe teentjes.”

Toen kwam de lente. De zon werd warmer en de knoflook begon te groeien. De blaadjes werden langer en langer, en steeds groener.

Het werd zomer. De onderste blaadjes werden geel en gingen hangen.

“O nee,” zei Lotje. “Ze worden ziek!”

“Wroet, wroet,” zei Wim. “Nee, ze zijn klaar. Kijk maar.”

De tuinder kwam met een schepje en wipte een plant uit de grond. Aan de onderkant zat een dikke, witte bol.

“Kijk nou!” riep Lotje. “Het kleine teentje is een hele bol geworden!”

De tuinder brak de bol open. Krak. Lotje telde mee. “Een, twee, drie, vier, vijf, zes, zeven, acht, negen, tien!”

“Uit ƩƩn teentje zijn er tien gekomen,” zei de tuinder. “De dikste bewaren we. Die stoppen we in de herfst weer in de grond.”

Waterverfillustratie: bosjes witte knoflookbollen hangen te drogen aan een touw in een houten schuurtje, Lotje zit op een bol

Hij bond de knoflook in bosjes en hing ze op in het schuurtje om te drogen. Daar hingen ze, als witte belletjes aan een touw.

“Wat ruikt het hier lekker,” zei Lotje.

“Nou,” zei Wim. “Lekker? Ik vind het een beetje sterk.”

Einde.

Weetjes

  • Een knoflookbol bestaat uit allemaal kleine partjes. Die heten teentjes.
  • Knoflook plant je in de herfst. De plantjes hebben de winterkou nodig om nieuwe teentjes te maken.
  • Uit ƩƩn teentje groeit in de zomer een hele nieuwe bol, met wel tien teentjes.

Zoek het op in de tuin

  • Breek samen een knoflookbol open. Hoeveel teentjes kun jij tellen?
  • Kijk naar een teentje: welke kant is de punt en welke kant is het kontje?
  • Stop een teentje met de punt omhoog in een potje met aarde. Hoe lang duurt het voordat er een groen puntje komt?

Tip voor ouders: Knoflook plant je van half oktober tot eind november, ongeveer 5 centimeter diep en met 10 tot 15 centimeter ruimte ertussen. Gebruik de dikste teentjes, daar komen de grootste bollen uit.